|
'The making of'
Voorjaar 2003
In het voorjaar het contract over de rechten op de boeken getekend en dat was zo'n 'defining moment' zoals je dat in het Engels zo goed kan zeggen. Tijdens een maaltijd bij ons in Aduard met de familie Kuipers bezegelden we het contract en gaf ik hun de Engelse vertaling van het boek Vliegende Storm. Deze was al vrij snel na de Nederlandse uitgave in New York uitgegeven maar geen succes geweest, waarschijnlijk vanwege de slechte vertaling. Klaas Toxopeus meende zelfs dat het nooit was uitgegeven omdat hij geen presentexemplaar had gekregen. Gini Kuipers-Toxopeus was er blij mee.
Een van de angsten die je als filmmaker hebt is de angst dat iemand anders met jouw idee er van door gaat. Je bent er zelf zo van overtuigd dat het een goed idee is dat je niet goed kan begrijpen dat anderen dat helemaal niet zo zien.
Vanuit Amerika bereiken mij berichten dat "A Foreign Affair" het Sundance Filmfestival heeft gehaald en daar goed is ontvangen. A Foreign Affair is een film van twee Nederlanders, Geert Heetebrij en Helmut Schleppi, gemaakt in Hollywood met Amerikaanse en Russische acteurs. Geert is al jarenlang bevriend met mijn oudste zoon, en ik volg hun pogingen om zonder een cent subsidie een film te maken, notabene in Hollywood, met extra belangstelling.
Geweldig dat de film als eerste Nederlandse film op dat festival werd toegelaten.
Een historisch thema bij de kop pakken betekent voor de filmmaker werken binnen bepaalde grenzen. Als je een verhaal bedenkt kan je van alles met je hoofdpersonen doen, je kan ze stevig laten verschillen van karakter, zodat er voer voor drama is, je kan ze van alles laten overkomen waardoor het verhaal blijft boeien. Het grootste probleem in de verhaallijn, hoe kan ik van zo'n thema, zo'n geschiedenis van twee broers een verhaal maken wat de werkelijkheid recht doet en tegelijkertijd niet altijd feitelijk juist is maar wel de geest van de hoofdpersonen respecteert.
Een van onze oude vrienden woont in Hawai en was onlangs even onze gast. Zodra hij van het script hoorde suggereerde hij om de tegenstelling tussen de twee broers veel groter te maken, jaloezie misschien eerst haat vervolgens verzoening dan REDDING, en…..eh er moet ook een vrouw in het spel zijn…..mooi niet dus.
In onze kerkelijke gemeente zijn we dit seizoen begonnen om met een klein clubje bekende speelfilms te bekijken en te bespreken. Een daarvan was Magnolia, een film die mijn vrouw en ik reeds eerder hadden gezien en waar we in de pauze het bijna voor gezien hielden vanwege het intensieve taalgebruik. Aan het eind waren we blij gebleven te zijn, en we bespraken hem uitvoerig met de filmclub. De filmstructuur van Magnolia is die van het werken naar een bepaalde climax, een uitkomst of zo je wilt een 'verzoening'van de hoofdpersonen waarbij de film begint met in een hoog tempo je een aantal totaal verschillende figuren te laten zien, de een nog meer verknipt dan de ander, die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. Pas naar het einde toe besef je dat er wel degelijk een verband is, een relationeel web tussen al die personen en komen de draden bijeen. Een bijzondere film.
Die film bracht mij op de idee om een bepaalde gebeurtenis in 1933 als eindpunt te nemen, de stranding en redding van de Alexa uit Finland, en daarvandaan in de geschiedenis terug te gaan en de hoofdpersonen te laten zien in gang door de geschiedenis naar die dag in 1933.
In een nieuwe brainstormsessie met Paul Clowney in Auxerres bekeken we elke avond een Nederlandstalige speelfilm en bespraken de ideëen.. Terwijl we aten zagen we op de laptop achtereenvolgens: Zus en zo, rot titel, goed spel, slap verhaal goede scènes; Alias, mooi en professioneel gefilmd een beter verhaal waardig, Lang Leve de koningin leuke film , Wilde Mossels, een echte Nederlandse film zeg ik ironisch, goed gemaakt, vol cliché's en gedreven door een achterhaald vrijheids ideaal van de zestiger jaren wat al lang schipbreuk heeft geleden op de puinhoop van het superindividualisme van de negentiger jaren.Vervolgens Pearl Harbour, great effects, lousy story, en voor mijn Amerikaanse vriend speciaal gekocht Amelie, een in mijn ogen heerlijke Franse film met humor en fantasie gemaakt, gewoon met plezier om het maken van een film gemaakt.
Een uitspraak van Paul zette me weer aan het werk: "The story comes from research"
We bespraken de eisen aan een website en ik kreeg drie vragen mee: 1.What is your audience? 2.What can you offer them ? 3.What do you want of them? The website moest een volgens Paul als een magneet gaan werken, tja…
Bezoek aan Jan Mees Toxopeus in Nijkerk gebracht, zoon van Mees. Een no-nonsense zeeman, zeeloods geweest en met vele herinneringen aan zijn vader. Wat deden die mannen nu eigenlijk als ze niet aan het redden waren? Op oefentochten werd wel eens wat gejut en van het hout pramen gemaakt voor de boeren uit het Friese achterland. Ik vertrek met een aantal ongebonden exemplaren van het boek "Woest maar kalm". De titel is te danken aan de voogd van Rottumeroog. Deze oom Hendrik Toxopeus introduceerde Mees bij de secretaris van de NZHRM, de heer van der Booij met de woorden: "ik ken wel een goede schipper voor de reddingsboot, mijn neef Mees, hij is woest maar kalm."
April 2003
Op 7 april een gesprek gehad met Frits Loomeijer, kersverse curator van het Maritiem Museum in Rotterdam. Goed gesprek, veel geleerd en veel namen door gekregen van allerlei mensen die Frits gesproken had voor zijn boek over de geschiedenis van de Insulinde.
Vervolgens bezoeken gebracht aan:
Siep Zeeman, oud-kapitein van de Insulinde , opvolger van Klaas Toxopeus. Veel kennis van het Europeese reddingswezen, oud coaster -kapitein voordat hij bij de reddingsmaatschappij ging werken. Heeft zelf veel geschreven en doet dat nog steeds.
In IJmuiden het hoofdkantoor van de KNRM bezocht en gesproken met Kees Brinkman, hoofd PR en zijn medewerkers. Kreeg een hartelijke ontvangst en de toezegging van alle medewerking op het gebied van de PR. Zij zien heel goed de risico's van deze plannen en waarderen het intiatief. Enige tijd doorgebracht in het fotoarchief. Er stonden nog redelijk grote gebouwen op Rottumeroog, zo laten de foto's zien. Met de snelboot van IJmuiden naar Centraal station Amsterdam, vandaar met de trein naar Groningen, duur terugreis 5 uur, wanneer krijgen ze bij de NS hun 'act together'?
Een tweede bezoek aan Jan Mees Toxopeus gebracht in Nijkerk met een stapeltje gebonden boeken onder de arm kwam ik er binnne, met een stapel geluidstapes van zijn vader weer naar buiten. In de tussentijd hadden we weer van alles besproken en wou hij wel als bemanning op mijn kotter van Maurice Griffith mee naar het Duitse Wad, deze zomer. Met een oud-zeeloods mag ik dan toch geen navigatie problemen hebben….
Ing Vossnack bezocht, zoon van prof Dr. Ernst Vosnack, adviseur van de reddingsmaatschappijen ten tijde van de bouw van de Insulinde. Hij was in 1906 naar Nederland gekomen op een advertentie van Delft voor een praktisch georiënteerde scheepsbouwdeskundige. Werd later hoogleraar in Delft en was gespecialiseerd in stabiliteit. Zijn zoon, nu 83 jaar oud, volgde in zijn voetstappen en was jarenlang in dienst van Ned Lloyd. Is nog steeds actief op het gebied van stabiliteit, maakt zich grote zorgen over de laatste generatie containerschepen waar de stabiliteit aanzienlijk van is afgenomen om commerciële redenen. Herinneringen aan zijn vader opgehaald en een mooi portretje van hem bekeken, vlak voor de 2e WO gemaakt door een joodse buurman in Delft….
In Enkhuizen de Neeltje Jacoba, het zusterschip van de Insulinde bezocht en gesproken met de huidige eigenaar, fanatiek KNRM-redder Harm Rozendaal. Het schip ziet er uitstekend uit en in principe is Harm bereid mee te werken met zijn schip aan de opnames voor de film. Er is een vereniging opgericht van reddingsboot eigenaren": "Oude Reddingsglorie". Begin juli is er een bijeenkomst op Oostmahorn, de thuishaven van de Insulinde, die er dan ook bij zal zijn. Een ideaal moment misschien om de filmplannen wereldkundig te maken.
Mijn idee is nog steeds om de reddingsoperaties uit de film gedeeltelijk "life"te filmen voor de kust van Nederland. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, je hebt een wrak nodig, een reddingsboot en bemanning en geredden die bij tenminste windkracht 8 van het wrak in het net moeten springen. Dat betekent stuntmensen inhuren of jongens die met races zoals de Whitbread hebben meegedaan en in de Zuidelijke Oceanen op het voordek moesten operen in ijskoude golven en stormachtige winden. Waar zet je de camera's neer? Je kan ze als kleine camera's in de boot en het wrak inbouwen. Je filmt uit een helikopter of vanaf een ponton, je wil dat er ook totalen zijn die overtuigen en je moet gebruik maken van computersimulatie om bepaalde scènes op te bouwen. Wat kost dat? Wie heeft daar expertise in? Hoe verzeker je van de veiligheid van alle deelnemers? Vragen te over. Een film als Pearl Harbor en de Titanic(de laatste heb ik nooit willen zien) zijn voor mij voorbeelden van hoe ik het niet wil. Je kan zoveel tijd en geld in de technische stunten steken dat je vergeet dat het altijd weer gaat om het verhaal en jouw manier van vertellen, dat bepaalt uiteindelijk de kwaliteit.
De sfeer van de film moet nuchter zijn, bijna documentair, als het script goed is gemaakt komt het drama vanzelf wel, dat hoef je niet aan te dikken. Groningers houden al helemaal niet van dik doen en dat gold zeker voor het zeevarend volk uit die tijd. Er werd zeer weinig gesproken, je leerde door je ogen goed de kost te geven.
Er moet een haven van Delfzijl worden nagebouwd anno 1914 en 1925. Waar doe je dat.
Vooraf aan een afspraak in Delfzijl ga ik even naar Termunterzijl. Daar ligt een kleine havenkom met verbinding naar de Dollard en in de zomer vol met plezierjachten. Na begin oktober gaan die weg en worden ook alle steigers weggehaald, zo blijkt. Dan heb je een ideale plaats om een haven na te bouwen, terwijl ook het dorp zelf straatjes en huizen heeft die gebruikt kunnen worden. Wat denken de bewoners daarover is dan de eerste vraag, maar die stel ik pas als de zaken wat definitiever zijn.
De afspraak was met Hans Beukema, oud-directeur van de Zeevaartschool in Delfzijl, en bekend schrijver van maritieme boeken. Een bron van informatie voor de wereld van de oud-schippers. Steeds meer info wordt op mijn harde schijf opgeslagen.
Af en toe word ik in de nacht wakker en blijk me dan al dromend zorgen gemaakt te hebben over de financiële aspecten van het project nu het steeds dichterbij komt. Je bent een kleine zelfstandige zonder pensioen, je zet al je geld op de kaart van een speelfilm, in de verwachting dat er publiek zal zijn voor zo'n onderwerp en in de overtuiging dat jij ook in staat bent zo'n project tot een goed einde te brengen.
Lees verder zomer 2003
|
|
