Zondagavond kruip ik voor het eerst te kooi in de Vrouwe Theodora,(zie aldaar) om maandagmorgen fris van start te gaan. De Vrouwe Theodora is de afgelopen weken door eigenaar schipper Jelle de Jong voor de reis klaargestoomd. Voor het weekend kwamen de nieuwe zwaarden erop en nu ziet ze er mooi uit. De masten moeten naar beneden vanwege de brug over de snelweg en dankzij de contragewichten is dat heel wat minder werk dan bij mijn kleine kotter. Om negen uur varen we weg en onderweg pikken we bij jachtwerf Folkertsema een onderdeel van de hydrofoor op(zorgt voor waterdruk). Op een schip realiseer je pas weer hoeveel van onze Westerse levensstijl afhankelijk is van het goed functioneren van de techniek.
Zonder problemen passeren we de Oostersluis, in het Reitdiep gaan de masten weer omhoog en nemen van de passerende tankboot 800 liter rode diesel aan boord voor de generator en cv installatie. De hoofdmotor loopt op de veel duurdere ´witte´ diesel, alleen erkende beroepsvaartuigen krijgen vergunning om rode diesel te tanken. Het betekent wel twee soorten brandstof, verschillende tanks en dus gewoon veel gezeur voor meer geld.
Het Reitdiep laat zich weer op zijn mooist zien, het is rustig weer en we delen die dag de oude verbinding van Groningen met de zee alleen met de baggeraars. Net voor het donker gaan we door de sluis bij Zoutkamp en leggen we aan in de buitenhaven.
De volgende morgen hebben we een afspraak met Jelte en Annelies Toxopeus. Zijn grootvader en de vader van Klaas en Mees waren broers. Zij zijn eigenaar van de tweemaster klipper De Waterwolf en de Nirwana. Zij wonnen met de Waterwolf dit jaar de Klipperrace, de Brandaris en de Waddenzee-race. In het blad ´Zeilen´ stond een verslag over de Beurtrace van 2002, een wedstrijd op het IJsselmeer waarbij de deelnemers hun motor niet mogen gebruiken. Bij de koffie wordt het filmplan uit de doeken gedaan. Jelte, zo dacht ik, zou best eens een goede kandidaat kunnen zijn voor de rol van de vader van Mees en Klaas Toxopeus. Deze Jannes wou geen motor in zijn zeetjalk ook al wist hij best dat de zeilvaart haar einde naderde. Er wordt met enthousiasme op de plannen gereageerd en we houden contact.
Vervolgens diverse bedrijven en winkels bezocht. Op de boetzolder van de gebroeders Bolt bleek mij dat ondanks alle technische vernieuwingen van de afgelopen vijftig jaar in de visserij het netten boeten nog steeds zo gebeurd als ik dat vanuit mijn jeugd in Katwijk herinner. Financieel is het geen goede tijd om nu bij vissers aan te kloppen vooor een investering. De firma Heyploeg, indrukwekkend gelegen aan en boven een mini-wad vijver vlak buiten Zoutkamp ontvangt me vriendelijk, directeur Nienhuis laat me weten ´sympathiek´ tegenover het initiatief te staan . Ik hoop dat deze sympathie vertaald wordt in aandelenverkoop…. Het museum bezocht, de winkel Lakeside heeft ook al een vrouwlijke Toxopeus als eigenaresse en zo komen overal de posters en kaarten.
In de avond weer een Toxopeus bezocht; Jannes die met zijn drie zonen een visserijbedrijf runt. Zijn vader was een legendarisch berger/visser/stroper/jutter enz van het Wad met de kittige Zeevalk, die overal inzetbaar was. Zij ligt nu in het Hunzekanaal , haar geschiedenis is zodanig dat de zoon moeilijk afstand van haar kan nemen.
Woensdagmorgen richting Lauwersoog waar we om twee uur geschut worden en aan de eerste steiger afmeren, juist op tijd om de imposante reddingsboot van Schiermonnikoog. De Willlem I te zien binnenvaren met achter zich een Wieringer Kotter WI18, wiens motor in het Friesche gat de geest gaf. Achter de kotter de pittige ….. van Lauwersoog die als roer functioneert. We maken foto´s en kennis.
Tegen drie uur ga ik met Jelle op pad. Eerst naar de Coöperatie, waar we dikke kettingen en eindeloos touwwerk, kleren,etc te vinden zijn. Een oud-machinist van de Insulinde werkt nu in zijn pensioentijd en is bereid om me tzt te vertellen over zijn ervaringen. Het werk van de machinist was essentieel en uiterst ondankbaar, uren opgesloten in een stinkende machinekamer, terwijl de boot als een stuiterbal door de branding gaat en overal degelijke ijzeren balken je koppijn bezorgden of andere blauwe plekken.
Zijn we veilig uitgerust voor een verblijf van drie weken op het wad, dat is de vraag in de winkel. Een floating suit voor de producent lijkt en qua prijs en qua bescherming geen slechte keuze, vervolgens nog een oranje reddingsboei met lijn, twee rooksignalen en een vaarboom en we kunnen er tegenaan. Een sympathieke korting is ons deel. De camping aan het Lauwersmeer heeft een uitstekende reputatie en na wat zoeken vinden we de eigenaar in zijn verworven Ecogebouw met computers in de weer. Piet Bos heeft wel wat met het onderwerp van de film evenals met niet-alledaagse ondernemingen; we hebben een goed gesprek, slijten een optie en gaan nog verder praten. Vervolgens nog twee restaurants bezocht die in halve winterslaap verkeren en een visje gegeten bij Sterkenburg, nergens is de vis zo lekker als op Lauwersoog waar de olie nog dagelijks ververst wordt en de vis a.h.w uit het schip de pan in glijdt.
Donderdagmorgen moeten we om 11 uur weg hebben we uitgerekend en werden we de dag daarvoor door een zeer prettige havenmeester verwelkomd, zijn aflossing kan wel een cursus goede manieren gaan volgen. "|De Vloot komt |"zo heet het en wij moeten weg of naar binnen toe, het Lauwersmeer weer op. Nou, dan maar weg. Ondertussen ben ik bij diverse bedrijven langs gegaan waarbij de ontvangst bij Broesder Kotterbouw opviel door hartelijkheid en gemoedelijkheid. Imposante kotters wachten daar op een eigenaar en ik doe mee met de koffiepauze. (Voor de liefhebber www.broesder.nl).
De eigenaar vindt het wel een goede zaak en neemt een optie. Vervolgens de eigenaar van de cooperatie C.I.V. Menne Eelkema tussen de boeken opgesnord, hij verwijst naar zijn´Sjoerdje´, maar die is helaas op dat moment niet aanwezig. Elf uur dringt, nog even Koert Sterkenburg aan de tand voelen die een grote truck vol met Fruits de Mer van een achterlampje voorziet. Zo´n twintig jaar eerder volgde hij volledig ongeïnteresseerd mijn maatschappijlessen en dat schept verplichtingen. Alweer een doorverwijzing naar de vrouw, zijn Anita, wat is dat toch met al die mannen sinds Adam…? Anita en Sjoerdje krijgen in ieder geval een telefoontje van me, evenals de eigenaresse van de supermarkt in Lauwersoog. Tijd om met de laatste eb weg te varen.
Er staat een frisse Oostenwind die al snel de zin van een zeiloveral duidelijk maakt. Contact met de KNRM op Schier: wij kunnen aan het ponton liggen, waar de reddingboot de Willem I aan ligt, maar, wacht een paar uur op wat meer water rond de veersteiger. Dus het anker uit en aan de lunch. Als we verder stomen en de producent de schipper probeert duidelijk te maken hoe de situatie rond de steiger er uitziet let hij even niet op en passeert de groene boei aan bakboord, vast dus. De opkomende vloed helpt al snel en we tuffen voorzichtig verder om de steiger heen, iets te voorzichtig…. weer vast. Achteruit varend met de boegschroef als roer legt Jelle de Jong zijn Theodora uiteindelijk feilloos naast de steiger. De Willem I deint aan de ander kant van de ponton rustig op en neer , waar kan je als maker van een film over het reddingswerk beter liggen..
Schiermonnikoog viert die avond het Klazenfeest en wij besluiten om dat maar aan de bewoners zelf over te laten.
Hans van Seventer
